Lắng Nghe Là Gì? Cần Lưu Ý Điều Gì Khi Lắng Nghe Ai Đó?

Lắng nghe là dành toàn bộ sự chú ý vào nội dung mà người nói muốn truyền tải để nghe, phân tích và thấu hiểu. Qua đó, thể hiện sự tôn trọng và đồng cảm với người nói.

Đây thật sự là một kỹ năng cần thiết trong giao tiếp. Khi bạn lắng nghe tốt, bạn hiểu rõ câu chuyện và đưa ra nhiều cách giải quyết vấn đề tối ưu hơn. Đôi khi, một ai đó chỉ đơn giản là cần người lắng nghe để đồng cảm với họ.

Tuy nhiên, ngày nay thường ít người biết cách lắng nghe hiệu quả và đôi khi còn phạm một số lỗi không đáng có khiến người đối diện cảm thấy không được tôn trọng. 

Nhưng bạn đừng lo lắng nhé, bạn chỉ cần nắm vững và thực hiện tốt 3 điều cần lưu ý khi lắng nghe ai đó sau đây thì bạn đã có thể trở thành 1 người lắng nghe tuyệt vời rồi:

  • Lưu ý #1: Không thể hiện sự khó chịu.
  • Lưu ý #2: Không nói theo khi người khác đang nói.
  • Lưu ý #3: Biểu hiện sự lắng nghe.

Trước khi đi vào chi tiết từng lưu ý, chúng ta cùng tìm hiểu qua khái niệm “người biết lắng nghe là gì?” để hiểu rõ hơn và trở thành một người lắng nghe tuyệt vời nhé.

Người biết lắng nghe là gì?

Người biết lắng nghe là người luôn tôn trọng, thể hiện sự chăm chú khi nghe, thấu hiểu và đồng cảm với người nói.

Ngày nay, đa phần chúng ta thường không đủ kiên nhẫn để lắng nghe toàn bộ câu chuyện của một ai đó nên họ thường cảm thấy không được tôn trọng.

Chúng ta không bẩm sinh có được kỹ năng lắng nghe mà cần “rèn luyện” qua thời gian bằng sự kiên nhẫn và tập trung khi lắng nghe người khác nói.

Cần lưu ý điều gì khi lắng nghe ai đó?

     Lưu ý #1: Không thể hiện sự khó chịu

Cảm xúc hay cơ mặt là điều mà chúng ta rất khó kiểm soát vì chúng là những điều khá tự nhiên. Mấy ai kiểm soát được cảm xúc của mình?

Khi cảm xúc “dâng trào”, cơ mặt là nơi biểu hiện rõ ràng nhất từ vui vẻ đến giận dữ. Vì thế, khi lắng nghe, nếu bạn cảm thấy khó chịu bên trong suy nghĩ thì cơ mặt sẽ biểu hiện sự khó chịu đó một cách tự nhiên và khiến đối phương nghĩ rằng bạn không tôn trọng họ.

Đó là lý do vì sao bạn cần kiểm soát sự khó chịu cũng như kiểm soát cảm xúc để chúng không biểu hiện ra bên ngoài nhằm thể hiện sự tôn trọng với người nói.

không thể hiện sự khó chịu

     Lưu ý #2: Không nói theo khi người khác đang nói

Lúc nhỏ, bạn đã từng ngắt lời người khác nói chưa?

Đa phần chúng ta đều có 1 khoảng thời gian ngắt lời người khác khi nói chuyện nhằm thể hiện quan điểm của bản thân một cách mạnh mẽ hơn.

Tuy nhiên, điều này thật sự rất xấu vì nó thể hiện sự thiếu tôn trọng.

Nguyên nhân chính của vấn đề này chính là cảm xúc bên trong. Khi nghe một điều gì đó vô lý hay không đúng với quan điểm của chúng ta, chúng ta thường phản kháng lại bằng cách ngắt lời người đang nói (nói vui là “nhảy vô miệng” hay nói leo).

Khi bạn kiểm soát tốt cảm xúc bên trong, bạn kiên nhẫn hơn để nghe toàn bộ nội dung cuộc đối thoại rồi mới đưa ra ý kiến cá nhân.

Mình biết rằng kiểm soát cảm xúc cực kỳ khó khăn nhưng không phải là không thể. Bạn có thể kiểm soát cảm xúc bằng cách ngồi thiền, dành thời gian cho bản thân (ngồi 1 mình) nhiều hơn, dừng lại và hít thở sâu khi bắt đầu thấy khó chịu…

Kiểm soát cảm xúc cần thời gian tương đối dài nên bạn đừng vội nản lòng khi mới bắt đầu nhé.

không nói theo khi người khác nói

     Lưu ý #3: Biểu hiện sự lắng nghe

Khi lắng nghe một ai đó, bạn thường có biểu hiện như thế nào? Rung đùi, để 2 tay ra sau lưng (khi đứng) hay nhìn xung quanh?

Thật ra, chúng đều là những thói quen xấu và biểu hiện sự không chú ý lắng nghe. Thông thường, những biểu hiện bên ngoài bằng ngôn ngữ cơ thể sẽ thể hiện rõ bạn có thật sự đang lắng nghe hay không.

Điều này thuộc về tự nhiên hoặc thói quen của bản thân. Để khắc phục chúng cũng khá đơn giản, bạn chỉ cần chú ý đến ngôn ngữ cơ thể khi lắng nghe người khác và điều chỉnh là được.

Một số biểu hiện giúp bạn thể hiện sự lắng nghe khá tốt có thể kể đến như:

  • Nhìn thẳng vào mắt người nói.
  • Khi ngồi (hoặc đứng) nên ngồi (hoặc đứng) phía đối diện và hơi nghiêng người về phía trước.
  • Biểu hiện sự đồng cảm.
biểu hiện sự lắng nghe

Làm thế nào để lắng nghe có hiệu quả?

     #1 Tập trung vào nội dung

Bạn đã bao giờ quên chìa khóa nhà, quên nơi đặt một vật dụng nào đó hay thậm chí là quên nội dung mà người khác vừa mới nói?

Bạn cho rằng bạn “não cá vàng”?

Thật ra, công nghệ ngày càng phát triển giúp cuộc sống của chúng ta tiện lợi hơn rất nhiều nhưng kèm theo đó là chúng ta hay ỷ lại vào công nghệ mà “lười” suy nghĩ. 

Não bộ ít “vận động” chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy giảm trí nhớ và khó tập trung.

Để việc lắng nghe thật sự có hiệu quả thì tập trung vào nội dung là điều cực kỳ cần thiết. Mình biết có nhiều bạn không thể tập trung dù chỉ 1 giây nhưng bạn vẫn có thể rèn luyện sự tập trung.

Mình đã viết 1 series chuyên biệt về sự tập trung và cách rèn luyện sự tập trung để đạt hiệu quả tối ưu, bạn có thể tham khảo thêm series này bằng cách nhấp vào đây

Hãy tập trung vào nội dung vấn đề để hiểu, cảm nhận và đưa ra hướng giải quyết tốt nhất bạn nhé.

tập trung vào nội dung cuộc trò chuyện

     #2 Im lặng và phân tích nội dung trong đầu

Im lặng sẽ giúp quá trình lắng nghe của bạn tốt hơn, khi bạn ngắt lời người khác thì não bộ sẽ khó tiếp nhận thêm thông tin dẫn đến việc không hiểu nội dung và việc lắng nghe sẽ kém hiệu quả hơn.

Im lặng để não bộ có thời gian tiếp nhận thông tin từ người nói và phân tích để đưa ra cách giải quyết tối ưu nhất cho một vấn đề nào đó.

Tại sao có những người khi bạn vừa nói một vấn đề nào đó thì họ có cách giải quyết ngay?

Nếu họ đã từng trải qua chuyện đó thì mình không nhắc đến nhưng nếu họ chưa từng trải qua nhưng vẫn có cách giải quyết tốt thì sao?

Vì họ đã quen với việc im lặng để chăm chú lắng nghe, não bộ họ cũng quen với điều đó và nó xử lý thông tin cũng như đưa ra hướng giải quyết “nhanh hơn tốc độ tia chớp”.

Lúc đầu, bạn có thể phân tích thông tin khá chậm nhưng bạn đừng lo lắng, khi quen với việc này thì tốc độ phân tích của bạn sẽ được cải thiện thôi.

im lặng và phân tích nội dung trong đầu

     #3 Đặt câu hỏi đúng cách

Tại sao cần đặt câu hỏi đúng cách?

Vì đặt câu hỏi đúng cách sẽ giúp cuộc trò chuyện của 2 bạn được mở rộng hơn rất nhiều. Nó còn giúp bạn có được hướng giải quyết vấn đề tốt hơn.

Thông thường, những câu hỏi đúng cách sẽ là câu hỏi mở để người nói mở lòng ra nhiều hơn và chia sẻ được quan điểm cá nhân của họ. Những câu hỏi đóng như “hôm nay có chuyện buồn hả?”, “mày còn quen thằng đó không?”, “sao mày không bỏ nó đi?”… thường sẽ khiến cuộc trò chuyện đi vào bế tắc.

Câu hỏi mở sẽ giúp người nói chia sẻ nhiều hơn và bạn có thể lắng nghe nhiều hơn và “bóc tách” từng vấn đề trong nội dung câu chuyện đó.

Cách này bạn có thể dùng cho chính bản thân hoặc cho người khác đều có tác dụng như nhau và nó cũng cực kỳ hiệu quả đấy. Bạn hãy thử và cho mình biết kết quả ở phần bình luận bên dưới bài viết này nhé.

     #4 Dùng ngôn ngữ cơ thể

Một cơ thể khỏe mạnh với những ngôn ngữ cơ thể tích cực sẽ giúp bạn có nhiều năng lượng hơn và tập trung tốt hơn.

Những biểu hiện như mệt mỏi, uể oải… sẽ khiến tâm trí bạn “mệt mỏi” theo.

Để lắng nghe hiệu quả thì ngôn ngữ cơ thể là điều không thể thiếu. Nó không chỉ giúp người nói biết được rằng bạn đang chú ý lắng nghe họ mà còn giúp bạn tập trung hơn vào nội dung câu chuyện cũng như tiếp nhận và xử lý thông tin tốt hơn.

Vì sao vậy?

Vì những cử chỉ bên ngoài sẽ báo hiệu cho não bộ biết rằng đây là điều quan trọng và cần tập trung lắng nghe. Qua đó, não bộ sẽ hoạt động mạnh mẽ hơn để giúp bạn lắng nghe tốt hơn.

dùng ngôn ngữ cơ thể

     #5 Đưa ra ý kiến cá nhân

Bạn có thích cuộc trò chuyện 1 chiều? (Tức là bạn nói và đối phương chỉ nghe)

Mình chẳng thích cuộc trò chuyện 1 chiều chút nào vì nó dễ đưa cuộc trò chuyện đi vào bế tắc.

Và mình tin rằng bạn hay những người khác cũng vậy. Đó là lý do vì sao dù là người lắng nghe thì bạn cũng cần đưa ra ý kiến cá nhân để cuộc đối thoại đạt hiệu quả tốt hơn.

Bạn có thể đưa ra ý kiến cá nhân cho bất kỳ tình huống nào nếu bạn thấy điều đó là cần thiết. Tuy nhiên, bạn hãy sàng lọc kỹ càng nhé vì một vài ý kiến không tốt có thể ảnh hưởng rất xấu đến cuộc trò chuyện đấy.

     #6 Nghỉ ngơi, thư giãn

Khi mệt mỏi bạn thường làm gì? Nghỉ ngơi và thư giãn đúng chứ?

Khi đối thoại trong thời gian dài, não bộ của cả 2 bạn sẽ mệt mỏi và không thể “làm việc” tốt như lúc ban đầu. Khi bắt đầu có dấu hiệu mệt mỏi hay khó nhớ những thông tin tiếp theo, bạn cần dừng cuộc trò chuyện lại 1 chút để nghỉ ngơi.

Nghỉ ngơi và thư giãn không chỉ giúp não bộ làm việc tốt hơn mà còn giúp bạn phục hồi năng lượng để tập trung tốt hơn cho cuộc trò chuyện tiếp theo.

Mình đồng ý rằng khi cảm xúc lên cao thì rất khó để dừng cuộc trò chuyện. Tuy nhiên, bạn cần chọn một khoảng thời gian nào đó để “tạm nghỉ” và cho cả 2 khoảng thời gian nhất định nào đó “chìm” trong suy nghĩ riêng trước khi bắt đầu cuộc trò chuyện mới.

Tin mình đi, điều đó sẽ giúp cuộc trò chuyện của 2 bạn hiệu quả hơn và bạn cũng sẽ lắng nghe hiệu quả hơn rất nhiều đấy.

Bạn không tin ư? Vậy hãy thử nó trong cuộc trò chuyện sắp tới và quay lại đây cho mình biết kết quả ở phần bình luận bên dưới nhé.

Đọc thêm: Làm thế nào để nghỉ ngơi đúng cách?

thư giãn, nghỉ ngơi đúng cách

Kết luận

Không phải ngẫu nhiên mà mình đưa ra 3 lưu ý này, đây là 3 điều mình thấy khá phổ biến trong giao tiếp. Nếu bạn phạm phải 1 trong 3 điều, người đối diện có thể cảm thấy không được tôn trọng và đôi khi còn bị “tổn thương sâu sắc”.

Vì vậy, bạn hãy nắm vững và hạn chế tối đa việc phạm phải 3 lưu ý này nhé. Tin mình đi, 3 điều này có thể giúp bạn trở thành 1 người lắng nghe khá tốt rồi đấy.

Tuy nhiên, để việc lắng nghe đạt được hiệu quả tối ưu, bạn cần thực hiện thêm một vài hoạt động để tương tác với người nói nhằm hiểu rõ nội dung cuộc trò chuyện hơn. Qua đó thể hiện sự đồng cảm và đưa ra cách giải quyết tối ưu nhất cho một vấn đề nào đó.

guest
0 Bình Luận
Inline Feedbacks
View all comments